دانه تخم كتان مصارف پزشكى دارد و براى آن خواص نرم كننده ، ملين ، ادرارآور و مسكن ذكر كرده‌اند در تمام بيماريهايى كه مربوط به ورم مجارى هاضمه و ادرار است از قبيل ورم روده‌هاى كوچك ، يبوست ، ورم مثانه ، حبس البول ، ورم كليه و سوزاك تجويز مىگردد . « 2 » مقدار مصرف آن سه قاشق سوپ‌خورى تخم كتان در يك ليتر آب جوش است كه بايد يك شب آن را دم كرد و بعد هر روز سه تا چهار فنجان آن را مصرف كرد . « 3 » دانه تخم كتان را آرد كرده و از آن ضمادى تهيه مىنمايند كه براى رسانيدن دمل ، كورك و آبسه مفيد است . « 4 » * كتيرا [ مشخصات ] به فارسى كتيرا و به عربى كثيرا گفته مىشود . گونه‌هاى مختلفى است كه به‌صورت درختچه يا گياهان علفى چند ساله و يك ساله مىباشد تعداد گونه‌هاى آن از 200 متجاوز است . عموما در مناطق استپى و كوهستانى ايران مىرويند و غالب آنها خاردار هستند . از تعداد زيادى از آنها صمغ كتيرا استخراج مىشود كه از لحاظ اقتصادى بسيار اهميت دارند ، زيرا كتيرا مورد مصرف دارويى و صنعتى فراوانى دارد . در كتب طبّ سنّتى اين گياهان با نام « محلب العقاب » آمده است . « 5 » كتيرا صمغى است كه از برخى گونه‌هاى آن گون كه معمولًا به نام گون كتيرا يا علف كتيرا خوانده مىشوند ، حاصل مىگردد . براى تحصيل كتيرا معمولًا گون را تيغ مىزنند . كتيرا در گرماى 100 درجه ، 15 درصد آب خود را از دست مىدهد ، و در آب حل نمىشود و فاقد هر گونه اثر درمانى است . لذا چون دارويى امولسيون دهنده است براى معلق نگهداشتن پودرهاى دارويى غير محلول از آن استفاده مىكنند و نيز در تهيه قرصهاى بم دوتلو و بىكربنات دوسود و كلرات دوپتاسيم و كلريدرات دوكائين و غيره از

--> ( 2 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 171 . ( 3 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 171 . ( 4 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 171 . ( 5 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 25 .